काठमाडौं, २०६६ पुस १४ ­ नेपालको सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रमा विकास गर्न लागिएको ७५० मेगावाट क्षमताको पश्चिम सेती जलविद्युत आयोजनामा चिनियाँ सरकारी कम्पनी चाइना नेशनल मेसिनरी एण्ड इक्विप्मेन्ट इम्पोर्ट एण्ड एक्सपोर्टर्र्कर्पोरेशन -सिमेक) ले ५१ प्रतिशत सेयर लगानी  भएको छ ।

सिमेक र वेष्ट सेती हाइड्रो -प्रा.) लि. बीचमा भएको समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर सम्पन्न भएपछि सहभागीहरूसँग बेइजिङस्थित नेपाली राजदुतावासमा प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालका साथमा चिनियाँ तथा नेपाली अधिकारीहरू ।

पश्चिम सेतीमा सिमेकले थप लगानी गर्ने सहमति पत्रमा हिजो सोमवार राती हस्ताक्षर भएको छ । समझदारी पत्रमा सिमेकका तर्फाट अध्यक्ष जिया झक्ियाङ र वेष्ट सेती हाइड्रो -प्रा.) लिमिटेडका तर्फाट निर्देशक हिमालयबहादुर पाँडेले चीनको राजधानी बेइजिङमा हस्ताक्षर गर्नुभएको छ ।

चीनको राजधानी बेइजिङस्थित नेपाली राजदूतावासमा चीन भ्रमणमा रहेका प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल, र्ऊजामन्त्री डा. प्रकाशशरण महत, अर्थमन्त्री सुरेन्द्र पाण्डेलगायत नेपाली टोलीको उपस्थितिमा सिमेक र वेष्ट  सेती हाइड्रोका बीच समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर भएको हो । 

पश्चिम सेती जलविद्युत आयोजनासम्बन्धी समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर सम्पन्न भएपछि प्रधानमन्त्री नेपालले यसको स्वागत गर्नुभएको थियो । हस्ताक्षर भएलगत्तै काठमाडौंमा ‘कल कन्फरेन्स’ मार्फ पत्रकारहरुलाई जानकारी दिँदै निर्देशक पाँडेले समझदारीपछि आयोजना निर्माणका ढोकाहरू खुलेको टिप्पणी गर्नुभयो । उहाँले भन्नुभयो- अब परियोजना बन्ने विश्वास अत्यधिक बढेको छ ।

प्रधानमन्त्रीले पश्चिम सेती आयोजना कार्यान्वयनका लागि नेपाल सरकारले गर्नुपर्ने सहयोगका लागि सदा तत्पर रहेको जानकारीसमेत चिनियाँ पक्षलाई दिनुभएको थियो । “यो साह्रै राम्रो कुरा हो, नेपाल सरकार यो सझदारीको स्वागत गर्दछ,” प्रधानमन्त्रीको भनाइ उद्धृत गर्दै पाँडेले पत्रकारहरुलाई बताउनुभयो । “तपाईंहरुले जसरी भए पनि यो वर्षकाम शुरु गर्नोस् भनेर प्रधानमन्त्रीले भन्नुभएको पनि निर्देशक पाँडेले बताउनुभयो ।

उहाँका अनुसार, समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर भएपछि सरकारले यो आयोजना निर्माणको अपेक्षा लिएको पनि प्रधानमन्त्री नेपालले उल्लेख गर्नुभयो । हिजै प्रधानमन्त्री नेपालले पनि नेपालमा जलविद्युत उत्पादनको क्षेत्रमा लगानी गर्नका लागि चिनियाँ लगानीकर्ताहरुलाई आहृवानसमेत गर्नुभयो । सिमेकले नेपालमा लगानीका लागि उचित वातावरण खोजेको जानकारी दिँदै पाँडेले त्यस्तो लगानीप्रतिको उत्साहलाई कदर गर्दै प्रधानमन्त्रीले पनि नेपालमा चिनियाँ लगानीलाई स्वागत गर्नुभएको बताउनुभयो ।

समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर भएपछि प्रधानमन्त्रीले थप एक वर्षा लागि लाइसेन्स नवीकरण गर्ने आश्वासनसमेत निर्देशक पाँडेलगायत वेष्ट सेतीका अधिकारीहरुलाई दिनुभएको दिनुभएको थियो । पाँडेले भन्नुभयो- समझदारी पत्रमा थप एक वर्षा लागि लाइसेन्स नवीकरणको कुरा उल्लेख गरिएको छ, जुन प्रधानमन्त्रीले ‘हुन्छ’ भन्नुभएको छ ।

चीनको बहुमत लगानी हुने, नेपालमा जलविद्युुत उत्पादन गरिने, उत्पादित ९० प्रतिशत बिजुली भारत निकासी हुने पश्चिम सेती आयोजना निर्माण भएपछि सुदूर पश्चिम क्षेत्र मात्र नभएर समग्र नेपालको हित हुने र नेपालमा जलविद्युत उत्पादनको क्षेत्रमा थप चिनियाँ आर्कषित विश्वास पनि वेष्ट सेतीका निर्देशक पाँडेले व्यक्त गर्नुभयो ।

एक अर्ब ६० करोड अमेरिकी डलर लागत आग्ने पश्चिम सेती आयोजनामा यसअघि सिमेकको १५ प्रतिशत शेयर रहने समझदारी थियो । त्यसमा एसियाली विकास बैंक -एडीबी), भारतको इन्प|mास्ट्रक्चर लिजिङ् एण्ढ फाइनान्सियल र्सर्भिसेज -आइएल एन्ड एफएस) र नेपाल सरकारको पनि १५/१५ प्रतिशत, सुदूरपश्चिमका लगानीकर्ताहरुको चार प्रतिशतसहित नेपाली लगानर्ीकर्ताको १४ प्रतिशत तथा स्मेकको २६ प्रतिशत सेयर प्रस्ताव थियो ।

चिनियाँ कम्पनीले ५१ प्रतिशत लगानी गर्ने भएपछि वेस्ट सेती हाइड्रोका शेयरधनीको सेयर संरचना पनि परिवर्तन हुने भएको छ । यसबारेमा दर्ुइ महिनामा छिनोफानो हुने वेष्ट सेती हाइड्रोका निर्देशक हिमालयबहादुर पाँडेले जानकारी दिनुभयो । “सिमेक ठूलो प्रतिशतमा आएपछि अन्य संरचनामा पनि हेरफेर हुने छ”, सुदूरपश्चिमका बझाङ, बैतडी, डोटी र डडेल्धुराका साथै कैलाली र कञ्चनपुरमा समेत प्रभाव पार्ने यो आयोजनामा एडीबीलगायतका इच्छुक सबै लगानीकर्ताहरुप्रतिको स्वागत कायम रहेको जानकारी दिँदै उहाँले भन्नुभयो- अहिलेसम्मको पर््रवर्द्धक स्मेकको आड लिएर सिमेक अगाडि बढ्नेछ, सिमेकले आयोजनाको नेतृत्व लिने छ ।